Depressie; Een gebrek aan emotionele voldoening.

 

Net zoals ons lichaam voedsel (in de vorm van voeding en dranken) nodig heeft, heeft het lichaam tevens behoefte aan aanraking vanuit liefde (huidhonger). Naast deze behoeften heeft onze geest nood aan voldoening, erkenning (= waardering) en liefde. We hebben doelen en factoren in ons leven nodig die ons gelukkig maken, die voldoening geven: bijvoorbeeld een begripvolle ouder, een fijne avond met vriendinnen of vrienden, een gelukkige ouder of kind, zichtbaar zijn; gezien worden, liefde kunnen ontvangen in aanraking en erkenning (= waardering)....

 

Een tekort aan voedsel voor het lichaam leidt tot uithongering. Idem leidt een tekort aan voldoening tot een uithongering, maar dan één van emotionele aard, die zich uitdrukt in neerslachtigheid, emotionele uitputting, ongelukkig, verdwaald voelen, eenzaam zijn. Dit kun je beschouwen als het depressief gevoel. Ieder van ons is er wel eens mee in contact gekomen, soms zeer kortstondig, maar soms aanhoudend, zonder uitzicht. Beeld je bijvoorbeeld het neerslachtig gevoel in dat je overkomt op een dag waarop alles misloopt en dus je kansen op voldoening je ontglippen. Wanneer er echter emotionele voldoening uitblijft, voor langere periode, de persoon niet opnieuw gelukkig wordt en voldoening vindt, sleept zo’n periode aan, is uitzichtloos en wordt er gesproken van een depressie.

 

Maar hoe kan je een depressie herkennen, bestrijden en voorkomen?

Een depressie wordt gekenmerkt door een tekort aan emotionele voldoening, of anders gezegd, bij een depressie blijft je ‘emotionele energie’ op een laag pitje (of blijft uit) staan. Het is dan ook niet raar dat mensen in een depressie zich vaak heel erg moe voelen, futloos, teneergeslagen, een gebrek aan levenslust tonen. De geest heeft immers net zoals het lichaam continu nood/behoefte aan energie. Maar hoe lang die periode van emotioneel tekort is opdat van een depressie gesproken kan worden, ligt niet echt vast en is ook niet tot nauwelijks meetbaar. De ene depressie kan bovendien sterk verschillen van de andere qua ernst, duur, oorzaken en bijkomende symptomen. 

Een depressie oplossen is, zeer simpel uitgedrukt (want dat is het niet...een depressie kan complexe oorzaken hebben), het opnieuw bekomen van voldoende emotionele voldoening. Maar zo eenvoudig het gezegd is, zo moeilijk is het vaak om die weg af te leggen. Allereerst, wat een persoon emotionele voldoening oplevert, is vaak sterk afhankelijk van diens persoonlijkheid en behoeften. De ene gaat graag naar een festival, zoekt naar erkenning of empathie, heeft een kinderwens, de ander wil diepgaande gesprekken, de andere vindt voldoening in het lezen van boeken, sport of muziek (of een combinatie van emotionele voeding - die betekenis geven aan het leven). Dit geldt ook voor de hoeveelheid voldoening die iemand nodig heeft en hoe lang hij/zij zonder kan. Daarnaast weegt de ene manier om gelukkig te zijn meer door dan de andere. Dit zorgt ervoor dat indien je geen emotionele voldoening kan halen uit iets wat voor jou op de eerste plaats staat, mogelijks niets anders dit tekort kan opvullen (bijvoorbeeld wanneer niets meer je gelukkig kan maken als je niet meer kan zijn bij de persoon waarvan je houdt - machteloosheid kan ook een grote rol spelen). Van verschillende zaken in het leven kan je voldoening krijgen en van verschillende dus ook een tekort. Weten wat bij jezelf de specifieke oorzaken zijn van een gebrek aan emotionele voldoening, kan al een grote stap voorwaarts zijn in het aanpakken van een depressie (de bewustwordingsfase).

De mogelijke oorzaken.

De oorzaken achter een tekort aan emotionele voldoening, kunnen sterk uiteenlopen. Het kunnen er ook meerdere zijn voor één depressie. Hier worden de meest algemene oorzaken kort geschetst. Ten eerste kan dit een psychisch trauma zijn. Als een bepaald voorval, of reeks voorvallen, je zo verdrietig maakt of kwetst, kan het tijdelijk moeilijk zijn om emotionele voldoening te bekomen. Het verdriet, de pijn, overheerst je emotionele toestand en positieve emoties blijven weg. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij een zware teleurstelling, emotionele verwaarlozing, mishandeling of verlies van een dierbare.

Ten tweede kan iemand hoge eisen hebben waaraan voldaan moet worden opdat emotionele voldoening kan bekomen worden. Een belangrijk voorbeeld hiervan is onze hedendaagse hoge prestatiedrang. Continu succes behalen is in onze huidige maatschappij vaak een norm, niet meer het luisteren naar je 'innerlijke stem (eigen grenzen en emotionele voeding)'.

Ook kan er een gebrek aan kennis of onzekerheid zijn over wat emotionele voldoening oplevert. Simpelweg, iemand weet niet wat hem/haar gelukkig maakt. Dit kan sterk geassocieerd zijn met een gebrek aan identiteit. 

Bovendien kan een gebrek aan kennis omtrent wat voldoening oplevert immers niet direct ingevuld worden waardoor een individu makkelijk in een depressie komt. Hierdoor zijn pubers en adolescenten door hun onzekerheid en zoektocht naar identiteit vaak kwetsbaarder voor depressies.

Daarnaast is er nog een andere belangrijke oorzaak. Het niet durven beoefenen of bekomen wat men gelukkig maakt of voldoening geeft, bijvoorbeeld omdat dit vloekt met bestaande normen en waarden, kan leiden tot depressie. 

Voorgaande redenen houden het niet bekomen van emotionele voldoening in. Naast een gebrek aan bekomen van emotionele voldoening, zijn er andere zaken in het leven die hogere noden aan emotionele voldoening kunnen creëren. Dit kunnen onder andere zaken zijn die ons eigenlijk ongelukkig maken maar waaraan we toch vasthouden omdat ze nodig zijn, opgelegd zijn of als norm gelden, kortweg de dingen die we in het leven ‘tegen ons zin’ doen. Een goed voorbeeld is werk uitvoeren waar je niet van houdt. Iemand die werkzaamheden uitvoert die hem totaal niet bevalt heeft meer nood aan ontspanning en hobby’s die hem gelukkig maken. Daarentegen, iemand die een job uitvoert die hem gelukkig maakt en dus energie oplevert, heeft misschien minder nood aan andere hobby’s en kan zich meer toeweiden aan zijn/haar werk. 

 

Diepere redenen: opvoeding en genetische factoren.

De hierboven genoemde oorzaken leiden rechtstreeks tot een emotioneel tekort. Maar er bestaan ook indirecte oorzaken die aanleiding geven. Volgens mij behoort bij depressie ook de volgende zaken als indirecte oorzaken: opvoeding, maatschappij en fysische karakteristieken, waaronder erfelijkheid valt (genetische gevoeligheid voor het ontwikkelen van een depressie). Iemand die bijvoorbeeld altijd verweten werd als kind kan het niet direct helpen dat hij/zij een negatief zelfbeeld heeft, nooit iets goeds kan doen in eigen ogen en daardoor geen voldoening bekomt (geen of weinig complimenten hebben gekregen als kind). Dit wijzigen kan niet van de ene op de andere dag gaan en heeft tijd nodig en energie.
 

Andere gevoelens

Een depressie kan allerlei negatieve emoties uitlokken. Het is daarom soms moeilijk om door de bomen het bos te zien, of met andere woorden de depressie te zien achter een verzameling aan negatieve emoties. Kort worden hier enkele belangrijke emoties opgesomd en de link met het gebrek aan emotionele voldoening.

Je emotioneel gekwetst voelen, komt vaak hand in hand voor met een depressief gevoel. Dit is zeker zo als je een psychisch trauma hebt opgelopen. Merk weliswaar het verschil op tussen het depressie gevoel en een gevoel van emotioneel gekwetst zijn, wat het gevolg is van emotionele schade – bijvoorbeeld door iemand die je verwijt of (emotioneel) mishandelt. Bij het heengaan van iemand doet het verlies pijn – een vorm van emotioneel gekwetst zijn – en mogelijks kan je erna geen voldoening meer vinden omdat het verdriet te groot is of omdat de overleden persoon daarvoor instond. Als het gebrek aan voldoening aanblijft komt de persoon in kwestie in een depressie terecht.

Frustratie, haat en woede kunnen samen met de depressieve gevoelens ontspruiten uit een tekort aan emotionele voldoening. Deze andere gevoelens kunnen gericht zijn tegen anderen (externaliseren) maar ook tegen zichzelf (internaliseren). Je kunt namelijk teleurgesteld of boos zijn op jezelf omdat je niet kan instaan voor je emotionele voldoening. Je kan jezelf dan beginnen haten omwille van je eigen incompetentie en bijgevolg ook jezelf kwetsen. Iemand kan er bijvoorbeeld emotionele voldoening uit halen om zich op te maken en er mooi uit te zien, en zichzelf vervolgens beginnen haten wanneer hij of zij door omstandigheden naar eigen zeggen lelijk wordt. Ook uit teleurstelling wegens je eigen falen kan je een laag zelfbeeld krijgen en het geloof in jezelf verliezen, wat op zich weer je geloof in het kunnen bekomen van datgene wat je wilt naar beneden haalt. Dit vermindert dan weer je kans en inzet om een volgende voldoening te behalen en daardoor verlies je nog meer geloof in jezelf. Zo kom je in een neerwaartse spiraal terecht.

Rusteloosheid en slapeloosheid steken ook mogelijk de kop op door de onophoudelijke vragen waar het depressief gevoel vandaan komt, wanneer het zal eindigen en hoe dit probleem op te lossen. Het is gelijkaardig aan een dier dat onophoudelijk op zoek is naar voedsel. Mogelijks is men zich niet eens bewust van die onderliggende vragen en de ‘zoektocht’ naar een einde aan de depressie. Ook kunnen er gevoelens van machteloosheid en wanhoop optreden wanneer de depressie lang aansleept.

Een fysiek uitgehongerd iemand lijdt en komt uiteindelijk tot een onvermijdelijk einde. Emotionele uithongering kan ook leiden tot emotionele schade en pijn, maar een einde ligt niet vast. Helaas ontnemen sommigen zich toch van het leven wanneer de pijn ondraaglijk wordt of wanneer de wanhoop nabij is. Zelfmoord is het ergste gevolg van een depressie.

Heb je een depressie (aanhoudende neerslachtige gevoelens)?! zoek dan hulp.

Je bent niet alleen.

Bron: https://mens-en-samenleving.infonu.nl/psychologie/108117-depressie-een-gebrek-aan-emotionele-voldoening.html

© 2019-2021 by Cinzento Rosa. Proudly created for (new) moms (and dads) who need

help and support. Cinzento Rosa is onderdeel van DDietist - KVK: 51030284